Trumps Herverdelingspoker: Missouri Wint Groot, South Carolina Wankelt

Als de Amerikaanse politiek van 2026 een soundtrack had, zou het het constante gekras zijn van potloden op congresskaarten. President Donald Trumps missie om kiesdistricten te hertekenen voor de tussentijdse verkiezingen kende een behoorlijk hobbelige dinsdag, met een gerechtelijke triomf in Missouri die botste met een pijnlijke wetgevende misstap in South Carolina. Het resultaat is een herverdelingsscoreboard dat minder op een Republikeinse overwinning lijkt en meer op een chaotische uitwedstrijd.

Twee staten, twee heel verschillende dinsdagen

In Jefferson City leverde het Hooggerechtshof van Missouri twee unaniem uitspraken binnen enkele uren na de mondelinge pleidooien, waarbij de nieuw hertekende congresskaart van de staat werd bekrachtigd. Dat is gerechtelijke snelheid die grenst aan onfatsoenlijke haast, en het bezorgde Republikeinen een schone overwinning.

Ondertussen hield de Senaat van South Carolina in Columbia een stemming die Republikeinen alle reden hadden te verwachten vlot zou verlopen. Dat deed het niet. De uitslag was 29-17, twee stemmen te weinig voor de tweederde supermeerderheid die nodig was, nadat vijf Republikeinen de zijde wisselden om samen met alle Democraten tegen te stemmen.

De ene staat zette Trumps plan vooruit. De andere struikelde er stilletjes over. Welkom in het herverdelingsseizoen.

Missouri: een kaart die de schilderachtige route neemt

De Missouri-kaart doet serieuze geografische gymnastiek. Het district rond Kansas City, voorheen een tamelijk overzichtelijke aangelegenheid die zich over twee provincies uitstrekte, is uitgerekt tot zo'n 200 mijl over 15 provincies. Dat is geen congressdistrict, maar eerder een roadtrip.

Het idee, in grote lijnen, is om betrouwbare Democratische kiezers in Kansas City te verdunnen door ze te mengen in een zee van landelijke Republikeinse steun. Critici noemden het een compactheidsramp. Het hof was het er niet mee eens en verwierp zowel het compactheidsbezwaar als het argument dat het indienen van een referendumverzoekschrift de nieuwe kaart automatisch zou moeten opschorten.

Dat tweede punt is belangrijk. Tegenstanders hebben tot 4 augustus 2026, toevallig de dag van de voorverkiezingen in Missouri, om handtekeningen voor het referendumverzoekschrift te laten valideren door staatssecretaris Hoskins. Zelfs als ze daarin slagen, blijft de kaart voorlopig van kracht. Het is een procedurele plus inhoudelijke dubbele overwinning voor Republikeinen, het soort dat advocaten inlijsten en aan de muur hangen.

Missouri wordt de tweede door Republikeinen geleide staat, na Texas, die zijn congressdistricten hertekent op aandringen van Trump. De dominostenen lijken te vallen.

South Carolina: wanneer je eigen kant knippert

South Carolina zou de makkelijke moeten zijn. Republikeinen hebben een supermeerderheid in de Senaat. De wiskunde had eenvoudig moeten zijn. In plaats daarvan keken vijf Republikeinse senatoren naar de voorgestelde kaart, maakten stilletjes hun berekeningen en besloten dat ze liever niet meededen.

Waarom de koude voeten? In een woord: dummymanders. Dat is de onelegante term voor een gerrymander die terugslaat op de partij die hem tekende. De nieuwe kaart was er naar verluidt op gericht de zetel te veroveren die wordt gehouden door veteraan Democraat James 'Jim' Clyburn, maar daarvoor moesten betrouwbare Democratische kiezers dunner worden verspreid over andere districten. Spreid ze te dun en je krijgt geen 6-1 Republikeinse kaart. Je krijgt een 5-2 of 4-3 kaart, waarbij voorheen veilige Republikeinse zetels er plotseling nerveus uitzien.

Verschillende Republikeinen gaven duidelijk de voorkeur aan de vogel in de hand. De stemming mislukte. Voor Trumps herverdelingsdrang is het de eerste echte wankeling.

Het grotere plaatje: een nationale wapenwedloop

Voor Britse lezers die zich afvragen waarom dit er überhaupt toe doet, hier is de korte versie. Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden is zo nauw verdeeld dat een handvol hertekende zetels kan bepalen wie het Congres controleert, wat beslist wiens wetgeving wordt aangenomen, wat beslist wat er gebeurt op alles van gezondheidszorg tot klimaatbeleid. De inzet is niet gering.

Volgens huidige schattingen van het AP-persbureau zouden Republikeinen tot wel 14 zetels kunnen winnen via nieuwe kaarten in Texas, Missouri, North Carolina, Ohio, Florida en Tennessee. Democraten zouden er zes terug kunnen winnen uit Californië en Utah. De rekenkunde is in het voordeel van de Republikeinen, maar de rechtbanken en de occasionele onwillige staatssenaatoren blijven dingen compliceren.

Brandstof daarbij: een recente uitspraak van het Hooggerechtshof die Sectie 2 van de Wet op de Stemrechten heeft verzwakt. Districten die voorheen een meerderheidsminderheidsvertegenwoordiging moesten bewaren, krijgen niet langer dezelfde aandacht, wat Republikeinse wetgevende vergaderingen heeft aangemoedigd om grenzen te hertekenen die een paar jaar geleden juridisch radioactief zouden zijn geweest.

Virginia, Alabama en de juridische strijd

De actie is niet beperkt tot twee staten. Vorige week vernietigde het Hooggerechtshof van Virginia een Democratische herverdelingsinspanning die vier winbare zetels had kunnen opleveren. De rechtbanken geven dus beide partijen een tik, afhankelijk van de dag en de rechtbank.

In Alabama heeft gouverneur Kay Ivey een bijzondere voorverkiezing gepland voor 11 augustus 2026, voor vier van de zeven congressdistricten van de staat. Vertaling: kiezers in die districten staan op het punt het erg druk te krijgen.

Louisiana: wanneer politiek lelijk wordt

En dan is er Louisiana, waar het herverdeligsdebat is omgeslagen in iets wat werkelijk alarmerend is. Staatssenaatslid Jay Morris, die een herverdelingscommissie voorzit, vertelde leden van het publiek om 'hun mond te houden' tijdens een controversiële hoorzitting. De reactie was buiten proportie en angstaanjagend.

In het weekend daarna ontving het kantoor van Morris ongeveer 150 voicemailberichten. Een daarvan riep naar verluidt op tot een massamoord. Doodsbedreigingen volgden. De procureur-generaal van Louisiana, Liz Murrill, veroordeelde de bedreigingen publiekelijk, en terecht. Wat je ook vindt van de manieren van Morris, dit is niet hoe democratisch meningsverschil hoort te werken.

Staatssenaatslid Gary Carter heeft zich teruggetrokken uit de herverdelingscommissie en wordt vervangen door senator Royce Duplessis. De schudding gaat door, maar de wrange smaak blijft hangen.

Wat het allemaal betekent

Dinsdag was een nuttige herinnering dat herverdeling geen enkel gevecht is, maar een uitgebreide oorlog op meerdere fronten die wordt uitgevochten in rechtszalen, staatshuizen en, helaas, voicemail-inboxen. Trumps drang heeft momentum, maar momentum is niet hetzelfde als een schone veeg.

Missouri laat zien wat er gebeurt als de rechtbanken snel bewegen en de Republikeinse eenheid standhoudt. South Carolina laat zien wat er gebeurt als de eigen senatoren nerveus worden over te ver gaan. Louisiana laat zien wat er gebeurt als de temperatuur gevaarlijk hoog oploopt.

Voor iedereen die vanuit het VK kijkt, waar grenzenherzieningen worden afgehandeld door een onafhankelijke commissie en grotendeels door het publiek worden genegeerd, is dit een nuttige studie in hoe openlijk politiek kaartentekenen er in de praktijk uitziet. Het is rommelig. Het is traag. En het is verre van voorbij.

Verwacht meer uitspraken, meer stemmen en meer lijnen getekend op plaatsen die de geografie trotseren. De tussentijdse verkiezingen zijn nog maanden weg, en de kaarten zijn nog aan het drogen.

Lees het originele artikel op bron.