Trump Zegt 'Niet Blij' te Zijn met Iran terwijl Vredesgesprekken Opnieuw Wankelen

Net toen het leek alsof de diplomatieke carrousel wat vaart zou minderen, is Donald Trump eraf gestapt, zijn armen gevouwen en aangekondigd dat hij, in zijn eigen woorden, 'niet blij' is met het laatste vredesvoorstel van Iran. De gebruikelijke schouderophaal van iedereen die dit schouwspel de afgelopen twee maanden heeft gevolgd, bleef niet uit.

De Amerikaanse president, nooit bewust terughoudend, omschreef zijn opties donderdag als een keuze tussen proberen 'een deal te sluiten' of 'ze eruit blazen en ze voorgoed afmaken.' Hij voegde er gelukkig aan toe dat hij er de voorkeur aan gaf ze 'er niet uit te blazen.' Kleine genade.

Wat Iran werkelijk aanbiedt

Het voorstel, overgebracht via Pakistaanse bemiddelaars, is het diplomatieke equivalent van een halve boterham krijgen met de mededeling dat de andere helft onderweg is. Teheran heeft aangeboden de Straat van Hormuz te heropenen, de smalle vaarroute waarlangs ongeveer een vijfde van 's werelds olie passeert, maar wil de nucleaire kwestie voor later bewaren.

Dat is nu precies het punt waar Washington het meeste om geeft. Trump heeft herhaaldelijk en luidruchtig duidelijk gemaakt dat elk akkoord moet inhouden dat Iran afstand doet van zijn bijna wapenkwaliteit uranium en verrijking volledig opgeft. De VS vragen om een Hormuz-deal te ondertekenen terwijl de centrifuges blijven draaien is, in Trumps ogen, een niet-starter.

Pakistan speelt postbode

Islamabad heeft zich ontpopt als de onwaarschijnlijke tussenpersoon in dit alles, en pendelt berichten heen en weer tussen Teheran en Washington. Op papier is het een merkwaardige keuze, maar Pakistan heeft werkende kanalen met beide partijen en is, cruciaal genoeg, niet nauw genoeg verbonden met een van beide om de ander schrik aan te jagen. Of dat genoeg is om een kloof van deze omvang te overbruggen, is een andere vraag.

Trump omschreef het Iraanse leiderschap op zijn beurt als 'zeer verdeeld' en 'ruziemakend', wat een manier is om te zeggen dat het onderhandelingsteam het er maar niet over eens kan worden wat het eigenlijk wil. Iedereen die ooit een bijzonder moeizame familiale WhatsApp-groep heeft meegemaakt, herkent de energie.

De militaire optie ligt nadrukkelijk op tafel

Deze week zat de president een briefing van 45 minuten uit over militaire aanvalsopties tegen Iran. Vijfenveertig minuten is lang om over bommen te praten, en het tijdstip is niet subtiel. De VS handhaaft ook een marine-blokkade van Iraanse havens, waarmee het regime economisch wordt uitgeknepen terwijl diplomaten doen alsof ze optimistisch zijn.

Het conflict, dat nu zijn derde maand ingaat, bereikte dag 61 op 29 april. Dat getal is van belang omdat het de drempel van 60 dagen overschrijdt die de War Powers Act stelt, de wet die presidenten verplicht om toestemming van het Congres te krijgen voor aanhoudende militaire acties. Trump heeft de wet 'totaal ongrondwettelijk' genoemd, wat niemand zal verbazen, maar het heeft tot parlementaire controle geleid en een hoorzitting met minister van Defensie Hegseth.

Waarom dit voelbaar is aan de Britse pomp

Misschien leest u dit vanuit Manchester of Margate en vraagt u zich af waarom een ruzie tussen Washington en Teheran u iets zou moeten kunnen schelen. Het antwoord is, zoals altijd, benzine. Amerikaanse automobilisten betalen nu gemiddeld $4,39 per gallon, het hoogste niveau sinds juli 2022, en de prijzen zijn de afgelopen week alleen al met 33 cent gestegen.

Mondiale oliemarkt respecteert nationale grenzen niet. Wanneer de Straat van Hormuz op het spel staat en de Amerikaanse blokkade Iraanse ruwe olie van de markt perst, schommelen de prijzen overal. Britse benzinestations hebben de pijn al gevoeld, en elke escalatie, echt of gerucht, voegt doorgaans een paar cent per liter toe voordat u uw ochtendkoffie nog maar heeft gehad.

Rusland loert in de coulissen

Iran zou naar verluidt bij Moskou aankloppen voor diplomatieke dekking, wat nog een ongemakkelijke dimensie toevoegt aan een situatie die al weinig elegante uitwegen kent. Ruslands belang bij het afleiden van het Westen is niet bepaald een staatsgeheim, en een langdurige Iran-crisis komt de Kremlin goed uit. Of dat zich vertaalt in meer dan warme woorden uit Moskou valt nog te bezien.

Het nucleaire struikelblok

Als je de grootspraak en de briefings wegschrapt, draait alles om uranium. Iran heeft, volgens de meeste berichten, dichter bij verrijking op wapenkwaliteit gekomen dan op enig ander moment in zijn geschiedenis. Het Amerikaanse standpunt is dat geen enkel akkoord de moeite waard is als dat vermogen intact blijft. Het standpunt van Teheran is dat nucleaire gesprekken een apart gesprek zijn voor een andere dag.

Die twee standpunten liggen niet alleen ver uit elkaar, ze wijzen in tegengestelde richtingen. Het heropenen van Hormuz is een tactische concessie; het ontmantelen van een verrijkingsprogramma is een strategische capitulatie. Iran is er nog niet, en Trump doet niet alsof hij geduldig is.

Wat er daarna gebeurt

Realistisch gezien kunnen er drie dingen gebeuren. Ten eerste kan Pakistan een gezichtssparend compromis bemiddelen dat de nucleaire kwestie stilletjes weer in de gesprekken opneemt. Ten tweede kan Trump besluiten dat de deal er niet komt en luchtaanvallen autoriseren, met alle regionale gevolgen die dat zou ontketenen. Ten derde, en misschien het meest waarschijnlijk, sleept het huidige grimmige evenwicht zich voort, waarbij blokkades, briefings en grootspraak de leegte vullen waar vooruitgang zou moeten zijn.

Geen van deze uitkomsten ziet er aangenaam uit. De eerste vereist dat het Iraanse leiderschap het onderling eens wordt, wat Trump zelf betwijfelt. De tweede riskeert een bredere oorlog in een regio die er al meer dan genoeg van heeft gehad, dank u wel. De derde maakt alleen maar iedereen armer en angstiger.

Het oordeel

Dit een 'mislukking' noemen is misschien te genereus, want dat impliceert dat de gesprekken in de eerste plaats ergens naartoe gingen. Wat we zien zijn twee regeringen die langs elkaar heen schreeuwen via een Pakistaanse megafoon, terwijl de teller oploopt bij benzinestations en de militaire planners hun presentaties bijhouden.

Voor Britse lezers is de praktische conclusie niet romantisch maar wel reëel. Houd de brandstofprijzen in de gaten, verwacht meer dramatische Truth Social-berichten vóór enige echte diplomatie, en reken niet op een doorbraak deze week. Trumps 'niet blij' is zelden het voorspel van een compromis. Het is meestal het voorspel van iets luidruchtiger.

Lees het originele artikel op bron.