Irans Nowruz 2026: De Lente is Aangebroken, en het Regime is er niet Blij mee

Er is iets prachtig koppigs aan het vieren van een nieuwjaar wanneer je regering liever heeft dat je binnenblijft en je mond houdt. Toch is dat precies wat miljoenen Iraniërs dit Nowruz kozen te doen, en daarmee veranderden zij een 3.000 jaar oud vernieuwingsfestival in de meest pregnante daad van verzet van het jaar.

Een Lente als Geen Andere

Nowruz 2026, dat viel op 20 maart, markeert de eerste viering van het Perzische Nieuwjaar in oorlogstijd sinds het Iran-Irakconflict van de jaren tachtig. Een gezamenlijke Amerikaanse-Israëlische militaire campagne die op 28 februari van start ging heeft het land zwaar getroffen, met naar verluidt bijna 900 aanvallen in de eerste twaalf uur alleen. Volgens mensenrechtenorganisatie HRANA zijn er sinds het begin van de campagne minstens 1.300 burgers gedood.

Maar het externe bombardement is slechts de helft van het verhaal. Protesten die op 28 december 2025 uitbraken vanwege een instortende economie werden in januari met harde hand neergeslagen, en het dodental blijft hevig betwist. De Iraanse regering erkent 3.117 doden; HRANA documenteert er meer dan 7.000; een VN-rapporteur schat meer dan 20.000. Welk cijfer je ook vertrouwt, de omvang is duizelingwekkend.

Ondertussen heeft de Iraanse rial meer dan 40% van zijn waarde verloren sinds een conflict met Israël in juni 2025, en bijna 90% sinds de Amerikaanse sancties in 2018 begonnen. De begroting van 2026 reageerde niet met economische verlichting, maar door de veiligheidsuitgaven met ongeveer 150% te verhogen. De prioriteiten waren klaarblijkelijk duidelijk.

Vuur op Straat

De echte test kwam op 17 maart met Chaharshanbe Suri, het traditionele vuurspringfestival dat plaatsvindt op de laatste woensdag voor Nowruz. De IRGC had gedreigd met een hardere aanpak dan die van januari, en politiechef Ahmadreza Radan noemde het een "beslissende nacht." Iraniërs, in een vertoon van collectieve moed dat een eigen hoofdstuk verdient in toekomstige geschiedenisboeken, gingen toch de straat op.

Door meerdere media geverifieerde beelden toonden menigten die over vreugdevuren sprongen, scandeerden en openlijk veiligheidstroepen trotseerden. Berichten van Iran International en anderen beschreven geweerschoten om menigten uiteen te drijven. In sommige gebieden scandeerden menigten "Javid Shah" als reactie op oproepen van de in ballingschap levende voormalige kroonprins Reza Pahlavi. De reactie van het regime op deze feestelijke ongehoorzaamheid was kenmerkend hardhandig: op 19 maart, slechts een dag voor Nowruz, werden drie jonge demonstranten geëxecuteerd. Een van hen was een 19-jarige worstelkampioen. De timing was geen toeval.

Het Zwijgen Opgelegd, maar niet Zwijgzaam

Al meer dan drie weken schommelt de internetverbinding in heel Iran op minder dan 1% van het normale niveau, een vrijwel totale afsluiting bedoeld om de informatiestroom te smoren. Veiligheidstroepen verboden publieke Nowruz-bijeenkomsten en sloten historische locaties. De metro van Teheran reed gratis en fungeerde stilletjes als schuilplaats voor burgers bij luchtaanvallen.

Toch vonden Iraniërs zelfs onder deze omstandigheden manieren om de gelegenheid te markeren. "Misschien zal deze donkere nacht eindelijk plaatsmaken voor de dageraad," zei een vrouw tegen journalisten terwijl zij haar huis schoonmaakte voor het festival. Het is het soort zin dat poëtisch klinkt totdat je beseft dat zij haar werkelijke leven beschrijft.

Opperste leider Khamenei deed een Nowruz-verklaring uitgaan waarin hij stelde dat "de vijand verslagen is." Gezien het feit dat zijn burgers zowel zijn veiligheidstroepen als buitenlandse raketten ontwijken terwijl de munt wegzakt, vraagt men zich af welke vijand hij in gedachten had.

Wat Komen Gaat

Nowruz wordt gevierd door ongeveer 300 miljoen mensen wereldwijd, maar nergens draagt het dit jaar hetzelfde gewicht als in Iran. De kernbelofte van het festival, dat licht op duisternis volgt en vernieuwing op verwoesting, is verschoven van een prettige metafoor naar een dringende bede.

De lente-equinox arriveerde precies om 18:15:59 lokale tijd op 20 maart. Of de politieke dageraad waarop deze Iraniërs hopen met vergelijkbare stiptheid aanbreekt, moet nog blijken. Maar als Chaharshanbe Suri iets heeft bewezen, dan is het dat de honger naar verzet bij het Iraanse volk niet is gedoofd. Als er al iets is, springen zij nog steeds over de vlammen.

Lees het originele artikel op bron.