Het vredesproces in Gaza hapt naar adem terwijl de wereld naar Iran kijkt
Het staakt-het-vuren in Gaza staat onder druk nu de oorlog in Iran alle aandacht trekt. Hamas weigert ontwapening, reconstructiegeld schiet tekort en Israëlische aanvallen gaan door.
Weet je nog dat het staakt-het-vuren in Gaza aanvoelde als een echte keerpunt? Dat was ongeveer vijfenhalf maand geleden. Nu, met de oorlog in Iran die sinds eind februari elke kop domineert, rafelt het fragiele vredeskader stilletjes uiteen, en vrijwel niemand lijkt het te merken.
Een Staakt-het-vuren Gebouwd op Optimisme en Weinig Meer
Toen Trumps 20-punten vredesplan in oktober 2025 een einde maakte aan de gevechten, bezegeld met het akkoord van Sharm el-Sheikh op 9 oktober, was er voorzichtige hoop. De VN-Veiligheidsraad steunde het met Resolutie 2803 in november, aangenomen met 13 stemmen voor en alleen China en Rusland die zich onthielden. Een glanzende ondertekeningsceremonie lanceerde de Board of Peace op Davos in januari 2026. Daarna volgden $7 miljard aan reconstructiebedragen op een bijeenkomst in Washington in februari. Op papier zag het eruit als vooruitgang.
In de praktijk? Die $7 miljard klinkt royaal totdat je leert dat de VN, de Wereldbank en de EU de totale reconstructierekening van Gaza schatten op ongeveer $70 miljard. We zitten dus op ongeveer 10% van wat er daadwerkelijk nodig is. De VS verbond zich daarnaast aan $10 miljard voor de Board of Peace, wat helpt, maar de kloof blijft enorm.
Ontwapening: Het Struikelblok dat Niemand Kan Oplossen
Nickolay Mladenov, de Hoge Vertegenwoordiger voor Gaza bij de door de VS geleide Board of Peace, bracht op 24 maart verslag uit aan de VN-Veiligheidsraad met een gedetailleerde ontwapeningsroutekaart. Verslagen van Al Jazeera en AP beschrijven een acht maanden durend, vijffasig proces, hoewel sommige berichten verwijzen naar een bredere periode van zes tot negen maanden voor een gefaseerde terugtrekking van Israëlische troepen.
De reactie van Hamas? Een krachtig "nee, bedankt." De groep heeft herhaaldelijk geweigerd haar wapens af te geven terwijl de Israëlische bezetting voortduurt, wat ongeveer zo verrassend is als regen in november. Senior Hamas-functionaris Bassem Naim beschuldigde Mladenov ervan "te proberen koningsgezinder te zijn dan de koning zelf" door elke kwestie terug te koppelen aan de wapensvraag. Sommige Hamas-figuren hebben het kader "in principe" met voorbehoud aanvaard, maar dat is diplomatieke taal voor het oneens zijn met het merendeel van de details.
Op de Grond Ziet het Staakt-het-vuren Er Nogal Lek Uit
Hier is het ongemakkelijke deel: Israëlische luchtaanvallen in Gaza zijn doorgegaan ondanks het staakt-het-vuren. Meerdere bronnen melden tussen de 648 en 687 Palestijnen die zijn gedood sinds het bestand begon, gemiddeld meer dan vier doden per dag. Dat is nauwelijks het klimaat waarin je vertrouwen opbouwt voor een ontwapeningsproces.
Ondertussen heeft het 15-leden tellende technocratische orgaan dat Gaza moet besturen, het Nationaal Comité voor het Bestuur van Gaza (NCAG), voorgezeten door Ali Shaatt, Gaza feitelijk niet kunnen betreden. Israël heeft commissieleden geblokkeerd de grens over te steken. Hamas is van zijn kant druk bezig belastingen op goederen en diensten opnieuw in te voeren en herbevestigt stilletjes de civiele en veiligheidscontrole.
Er bestaat enige vooruitgang op papier: 200.000 tijdelijke wooneenheden zijn naar verluidt gepland, en 5.000 nieuwe Palestijnse politieagenten worden gerekruteerd, van wie velen worden opgeleid in Egypte. Palestijns gezant Riyad Mansour benadrukte deze cijfers, hoewel plannen en werkelijkheid in Gaza een lange geschiedenis hebben van uit elkaar gaan.
Iran: De Olifant die de Kamer Opslokte
Toen de VS en Israël op 28 februari 2026 aanvallen uitvoerden op Iran, verschoof de mondiale aandacht van de ene op de andere dag. Zoals Amjad Iraqi, Senior Analist bij de International Crisis Group, en anderen hebben opgemerkt, verdampte de diplomatieke capaciteit voor Gaza simpelweg. Frankrijk en Duitsland hadden al geweigerd zich bij de Board of Peace aan te sluiten, en nu hebben zelfs deelnemende landen hun ogen elders.
Het gevaar is niet alleen afleiding. Een breder regionaal conflict maakt elke speler in de Gaza-vergelijking meer verschanst, meer achterdochtig en minder geneigd tot compromis. Het staakt-het-vuren was altijd fragiel. Zonder aanhoudende internationale druk en oprechte opvolging van de reconstructie dreigt het nog een regel te worden in een lange geschiedenis van gebroken beloften.
Lees het originele artikel op bron.