Het Regelboek Staat in Brand: Hoe de Oorlog met Iran Elke Norm van Internationaal Conflict Verscheurde

Als het internationaal recht een fysiek boek was, dan zouden de gebeurtenissen van februari 2026 gelijkstaan aan het gooien ervan in een vreugdevuur en het roosteren van marshmallows boven de vlammen.

Toen de VS en Israël op 28 februari 2026 verrassende luchtaanvallen op Iran uitvoerden, troffen zij niet alleen militaire doelen. Ze raakten de fundamenten van de op regels gebaseerde internationale orde die, hoe onvolmaakt ook, conflicten heeft geregeld sinds 1945. En de naschokken zijn nog steeds voelbaar.

Diplomatie? Welke Diplomatie?

Dit is het gedeelte waarbij je mond open moet vallen. De meest intensieve ronde van diplomatiek overleg tussen de VS en Iran was op 26 februari in Genève afgerond, slechts twee dagen voordat de bommen begonnen te vallen. Beide partijen hadden afgesproken de gesprekken voort te zetten. De inkt op de onderhandelingsnotities was nauwelijks droog.

In de eerste 12 uur werden bijna 900 aanvallen uitgevoerd. Tegen week vier had het Amerikaanse CENTCOM meer dan 8.000 Iraanse doelen getroffen. Dit was geen proportionele reactie op een onmiddellijke dreiging. De Amerikaanse inlichtingendiensten hadden vastgesteld dat Iran op dat moment niet eens bezig was met de ontwikkeling van kernwapens.

Een Staatshoofd als Doelwit

Opperste Leider Ali Khamenei werd gedood bij de eerste aanvallen, zo bevestigde Iraanse staatsmedia op 1 maart. Wat men ook denkt over het regime van Khamenei, de doelgerichte moord op een zittend staatshoofd is in strijd met de New York-conventie over de bescherming van diplomatieke en staatsfiguren. Zelfs Ruslands Vladimir Poetin, nauwelijks een rolmodel op het gebied van internationaal recht, noemde het een "cynische schending van alle normen van de menselijke moraal en het internationaal recht."

Als Poetin jou de les staat te lezen over moraliteit, is het misschien tijd voor wat stille zelfreflectie.

De Menselijke Tol

Het aantal burgerslachtoffers is schokkend. Op 3 maart meldde de Iraanse Rode Halve Maan meer dan 600 burgerslachtoffers, terwijl Human Rights Activists in Iran er 742 schatte. Op 7 maart waren zo'n 6.668 civiele locaties getroffen, waaronder:

• 5.535 wooneenheden
• 65 scholen
• 14 medische centra

Berichten uit Minab suggereren dat minstens 100 meisjes van 7 tot 12 jaar omkwamen toen een basisschool werd getroffen, hoewel slachtoffercijfers in actieve conflicten altijd betwistbaar blijven. UNESCO veroordeelde de schade aan het Golestan Paleis, een Werelderfgoedsite in Teheran. Want blijkbaar is niets heilig.

Schokgolven Rond de Wereld

Iran vergelastte zijn aanvallen op buurlanden in de Golf, waarbij sinds 28 februari meer dan 500 ballistische en zeemissiles en bijna 2.000 drones werden afgevuurd. De olieprijzen stegen met ongeveer 45%, waarbij ruwe olie de $110 per vat overschreed. Meer dan 3.000 schepen lagen vast toen het verkeer door de Straat van Hormuz vrijwel volledig tot stilstand kwam. Gezien het feit dat ongeveer 20% van de wereldwijde olie en LNG door die wateren stroomt, zijn de economische gevolgen snel en hard aangekomen. Het IMF waarschuwde dat elke stijging van de energieprijzen met 10% de wereldwijde inflatie met bijna 0,5% kan opdrijven.

Ondertussen kwamen bij het zinken van het Iraanse marinefregat IRIS Dena op 4 maart door de USS Charlotte nabij Sri Lanka 87 van de ongeveer 180 bemanningsleden om het leven. Het schip keerde terug van een internationale vlootrevue in India en was in feite onbewapend. Het markeerde de eerste Amerikaanse onderzeeertorpedoaanval sinds de Tweede Wereldoorlog, en de eerste nucleaire onderzeeboot die een oppervlakteschip tot zinken bracht sinds de Falklandoorlog in 1982.

Waar Staan We Nu?

De overgrote meerderheid van internationale rechtexperts is het erover eens dat de aanvallen artikel 2(4) van het VN-Handvest schenden. De secretaris-generaal van de VN zei dat ook met zoveel woorden. De Duitse president Steinmeier noemde het een "rampzalige schending van het internationaal recht." De Spaanse premier Sanchez sloot zich daarbij aan. Toch handelde de VS zonder toestemming van het Congres, met enkel een beroep op de bevoegdheid van de opperbevelhebber.

De regels van internationaal conflict zijn niet alleen maar verbogen. Ze zijn doormidden gebroken, in brand gestoken en verstrooid in de wind. De vraag is nu of iemand de wil heeft om de stukken op te rapen.

Lees het originele artikel op bron.