Brits Iran-balansact: Niet echt in oorlog, niet echt in vrede

Starmer loopt op een flinterdun koord terwijl Trump de druk opvoert

Als je ooit hebt geprobeerd neutraal te blijven op een feestje waar twee gasten openlijk ruzie maken, dan begrijp je de huidige benarde situatie van Keir Starmer. De Britse premier heeft in niet mis te verstane bewoordingen verklaard dat Groot-Brittannië niet zal deelnemen aan het Amerikaans-Israëlische offensief tegen Iran. Wat hem echter niet helemaal is gelukt, is om volledig buiten schot te blijven.

Hoe we hier zijn beland

Het conflict begon op 28 februari 2026 met gezamenlijke Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen op Iran, een operatie waarbij ook de leider Ali Khamenei werd gedood. Sindsdien is de situatie in een duizelingwekkend tempo geëscaleerd. Donald Trump heeft een reeks steeds vijandigere waarschuwingen aan het adres van bondgenoten geuit, waarin hij landen opdraagt naar de Straat van Hormuz te gaan en daar olie te pakken, terwijl hij tegelijkertijd waarschuwt dat 'de VS jullie niet meer zal helpen'.

Vrolijke boel.

De 'het is ingewikkeld' status van het VK

Starmer zei duidelijk tegen het parlement: 'Wij sluiten ons niet aan bij de offensieve aanvallen van de VS en Israël. Dit is niet onze oorlog.' En peilingen suggereren dat het Britse publiek het daar grotendeels mee eens is. Volgens een analyse van Chatham House uit maart 2026 is 59% van de Britse kiezers tegen het conflict met Iran, terwijl een Survation-peiling onder 1.045 volwassenen uitwees dat 43% de oorlog 'niet rechtvaardigbaar' vond.

Maar de realiteit is rommeliger dan de uitspraken. Dit is waar het interessant wordt:

• Toegang tot bases: Starmer weigerde de VS op 28 februari aanvankelijk toegang tot Britse militaire bases, een besluit waar 56% van het publiek achter stond. Op 1 maart bevestigde het Britse Ministerie van Defensie echter dat RAF Fairford en Diego Garcia beschikbaar zouden zijn voor 'beperkte defensieve doeleinden'.
• Het onderscheppen van drones: Britse straaljagers die opereren vanaf RAF Akrotiri en Al Udeid hebben Iraanse drones onderschept boven geallieerde landen, waaronder Qatar, Irak en Jordanië.
• Diplomatiek initiatief: Starmer organiseert momenteel besprekingen met 35 landen over het heropenen van de Straat van Hormuz, opvallend genoeg zonder deelname van de VS.

Technisch gezien is Groot-Brittannië dus niet in oorlog. Het land stelt enkel zijn luchtmachtbases ter beschikking, schiet drones uit de lucht en voert een eigen parallelle diplomatie. Een meesterwerk in creatieve ambiguïteit, of een positie die niet eeuwig vol te houden is. Kies maar.

Trump is niet onder de indruk

De voormalige en huidige Amerikaanse president heeft zijn gevoelens over het afwachtende gedrag van Starmer duidelijk gemaakt. Trump verklaarde dat 'dit niet de Winston Churchill is met wie we te maken hebben', wat het soort belediging is dat anders aankomt, afhankelijk van aan welke kant van de Atlantische Oceaan je staat. Hij ging verder door een sketch van Saturday Night Live die de premier bespotte opnieuw te delen en hem naar verluidt te imiteren tijdens een privé-lunch op eerste paasdag in het Witte Huis.

Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio deed er nog een schepje bovenop door de bredere reactie van de bondgenoten 'zeer teleurstellend' te noemen. De trans-Atlantische relatie heeft, zo mag je wel zeggen, warmere dagen gekend.

Wat gebeurt er nu?

Vandaag, 6 april 2026, heeft Teheran het ultimatum van Trump over een staakt-het-vuren in de Straat van Hormuz afgewezen, wat betekent dat de economische en militaire belangen blijven stijgen. De top van 35 landen van Starmer is een oprechte poging om een diplomatieke weg te vinden waarbij Washington niet de lakens uitdeelt.

Of die aanpak standhoudt onder de druk van een escalerend conflict en een Amerikaanse president die voorzichtigheid van bondgenoten als persoonlijk verraad lijkt te zien, blijft de hamvraag. Voorlopig bevindt Groot-Brittannië zich op een lastig middenpad: te betrokken om neutraliteit te claimen, te voorzichtig om het deelname te noemen.

Het is, op de meest Britse manier mogelijk, een compromis waar werkelijk niemand tevreden mee is.

Lees het originele artikel op bron.